Own your shit! (oke, maar hoe dan?)

Door: Sander

Stel je eens voor: de laatste keer dat je je ongemakkelijk voelde. Ongemakkelijk is overigens een breed en vaag begrip, dus laten we direct de koe bij de hoorns pakken en het “emotioneel” noemen. Wanneer voelde jij je onlangs nog boos? Opgelaten? Geïrriteerd? Niet serieus genomen? Niet gezien?

Ga eens echt terug naar dat moment. Wat gebeurde er? En dan bedoel ik niet de inhoud van de situatie. Het is namelijk niet belangrijk of jij gelijk had. Ga voor jezelf na wat je voelde en hoe je reageerde. En: naar wie was die reactie gericht? Naar buiten? Je partner, collega of vriend? Of juist naar binnen, naar jezelf?
“Wat ben ik toch ook een …”

Vrijwel altijd wanneer we emotioneel reageren, doen we dat vanuit een slachtofferrol óf juist vanuit de aanval. Zo kunnen we onszelf volledig afbranden wanneer we kritiek krijgen: “Ik kan ook helemaal niks” of “Ik ben niet goed genoeg.” Maar we kunnen ook direct in de verdediging schieten: “Hij ziet het gewoon verkeerd.”

Tussen die twee uitersten zit een klein maar belangrijk gebied dat je “ownership” zou kunnen noemen. Wanneer je reageert vanuit ownership neem je verantwoordelijkheid voor je eigen gedrag, je eigen drama en je eigen triggers. Je hebt je rugzakje een keer helemaal uitgepakt en je weet inmiddels welke situaties jou raken. Misschien merk je dat kritiek je harder raakt dan je zou willen? Of dat je snel geïrriteerd raakt wanneer je je niet gehoord voelt?

Vanuit ownership probeer je daar niet langer automatisch op te reageren. Je kiest steeds vaker bewust voor een volwassen reactie. En lukt dat een keer niet? Dan neem je daar alsnog verantwoordelijkheid voor, bijvoorbeeld door erop terug te komen of excuses aan te bieden. Je “ownt” je eigen shit, zogezegd.

Ben je snel geïrriteerd? Heb je vaak het gevoel dat je er niet toe doet? Of ben je snel uit het veld geslagen door een opmerking van je partner of collega? Grote kans dat dit voor een deel voortkomt uit hoe je bent opgegroeid. Daar kun je misschien niet direct iets aan doen, maar je kunt wél verantwoordelijkheid nemen voor hoe je ermee omgaat. Jouw drama = jouw shit, daar hoef je anderen niet mee op te zadelen..Maar hoe doe je dat dan?

De eerste stap is dat je de inhoud van een situatie kunt loskoppelen van de emotie die je voelt, en dat je weet hoe je een verwijt kunt omzetten in een hulpvraag. Verwijt roept namelijk vrijwel altijd weerstand op, terwijl een hulpvraag meestal leidt tot, nou ja…hulp dus..

Laten we dit bekijken aan de hand van een alledaags voorbeeld. Stel dat je partner je regelmatig in de rede valt. Of als je partner dit niet doet, herken je misschien wel een collega of vriend(in) die je nooit laat uitspreken.

Hoe reageer je dan? Boos? Venijnig?
“Zeg! Laat me nou eens uitpraten!”

Of trek je je juist terug en word je steeds stiller?

Beide reacties zijn begrijpelijk, maar uiteindelijk onvolwassen: de één vanuit de aanval, de ander vanuit de slachtofferschap.

Een volwassen reactie -eentje waarin je ownership neemt voor je eigen gevoel- zou bijvoorbeeld kunnen zijn:

“Ik merk dat ik het lastig vind wanneer ik iets probeer uit te leggen en jij al reageert voordat ik ben uitgesproken (feit). Ik voel me dan niet serieus genomen (gevoel). Zou je daar rekening mee willen houden? (behoefte)”

Je benoemt dus eerst het feit, vervolgens wat het met je doet (gevoel) en eindigt met een concrete behoefte (=hulpvraag). De clou hierbij is dat je gevoel niet verward met emotie. Dus zeg niet: ” ik word dan boos (o.i.d.)” maar benoem echt hoe het jou intern raakt.

De kunst van ownership zit dus niet in het wegdrukken van emoties, maar in het herkennen van je triggers en daar bewust mee omgaan.

Meer concrete voorbeelden lezen? Check nu het no-nonsense boek voor liefdesrelaties.